Zamek Królewski w Warszawie

Zamek Królewski to bez wątpienia jeden z najbardziej znanych warszawskich zabytków. Informacje o nim znajdziemy w każdym przewodniku turystycznym. Jego wizerunek umieszczany jest na większości pocztówek z Warszawy, na licznych obrazach i fotografiach.  Usytuowany w centralnym punkcie Starego Miasta, na Placu Zamkowym 1 stanowi przepiękną pamiątkę z przeszłości, chociaż zamek, który możemy oglądać współcześnie w większej części został odbudowany dopiero przed kilkudziesięcioma laty.

         Początkowo, za czasów książąt mazowieckich na miejscu zamku znajdował się gród drewniano-ziemny, tzw. Gród Mniejszy. Najważniejszymi budowlami w tym czasie były Dom Wielki i Mały oraz wieże : Wielka, Grodzka i Żuraw. Wieże podkreślały obronny charakter zamku. W 1407 r. Janusz I Starszy rozpoczął budowę murowanego, piętrowego zamku nazywanego Grodem Wielkim. Po 1414 r. określano go już mianem Grodu Książęcego. Kiedy w 1526 r. zmarł ostatni z książąt, zamek stał się siedzibą królów. Od 1548 r. zamieszkiwała w nim żona Zygmunta I, Bona Sforza. W 1569, podczas gdy w zamku mieszkał już Zygmunt August, dobudowano do niego Nowy Dwór Królewski, wykony według projektu Giovanniego Baptysty di Quadro. W latach 1598-1619 zamek przeszedł gruntowną przebudowę z inicjatywy Zygmunta III Wazy. Przestał pełnić rolę typowo obronną, a stał się miejscem reprezentacyjnym. Dobudowano do niego pięciokątny dziedziniec, założono przepiękny ogród. Wystrój poszczególnych komnat zmieniono na barokowy. Wybudowano Nową Wieżę Królewską, nazywaną od imienia Zygmunta III Wazy Wieżą Zygmuntową. W zamku urządzono także słynną Salę Marmurową oraz salę teatralną.

        W czasie potopu szwedzkiego zamek został złupiony. Najeźdźcy wywieźli sporą część cennych gobelinów, obrazów, mebli oraz książek. Zamek służył im za lazaret, co przyczyniło się do kolejnych zniszczeń. W czasach saskich usunięto zniszczenia, przywracając zamkowi jego dawną świetność. Warto zaznaczyć, że w zamku miało miejsce wiele wydarzeń, które rzutowały na przyszłość naszego kraju. Jednym z najbardziej istotnych z nich było uchwalenie Konstytucji 3 maja w 1791 r. przez Sejm Czteroletni. W czasie powstania listopadowego, właśnie tym miejscu zdetronizowano cara Mikołaja I, który pełnił funkcję króla Polski. 

       Zamek zawsze pełnił istotną rolę w naszym kraju. Początkowo zamieszkiwali w nim książęta mazowieccy. Następnie zamek stał się siedzibą władz kraju. Najpierw zamieszkiwali w nim królowie. Wraz ze zmianą ustroju, w zamku umiejscowiono sejm i senat. To właśnie tam mieścił się Sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Po upadku powstania listopadowego, w XIX w. stacjonowała tam administracja rosyjska. W okresie I wojny światowej zamek był siedzibą niemieckiego generalnego gubernatora. W latach 1926-1939 swoją siedzibę miał tam prezydent Ignacy Mościcki.

        W czasie II wojny światowej zamek został doszczętnie zniszczony. Wprawdzie tuż po jej wybuchu starano się ratować najcenniejsze kosztowności i dzieła sztuki, przenosząc je do Muzeum Narodowego, jednak na niewiele się to zdało.  Niemcy spalili go i ograbili z kosztowności. Dach Sali Wielkiej oraz dachy  i  hełmy wież zostały spalone.  Najbardziej dotkliwy atak miał miejsce 17 września 1939 r. około godziny 11.15. Odbudowa zamku po tych zniszczeniach zajęła aż 14 lat. Zamek został praktycznie wzniesiony od podstaw między rokiem 1971, a 1984. Odbudowa zamku w dużej mierze była sfinansowana dzięki datkom Polaków zamieszkujących w kraju i zagranicą. Zadbano o to, by w czasie rekonstrukcji zachować autentyczny, historyczny charakter zabudowy. W miarę możliwości wykorzystywano autentyczne fragmenty zamku. Ściany ozdobiono reliktami malowideł ściennych oraz obrazami, które przetrwały w zamku. W komnatach ustawiono francuskie meble i rzeźby. Oprócz zachowanych eksponatów, kolekcja prezentowana w zamku została wzbogacona o dary obcych rządów i przedmioty pochodzące z prywatnych kolekcji. Wraz z zabudową Starego Miasta zrekonstruowany zamek trafił  na listę Światowego Dziedzictwa Narodowego UNESCO, a także do Państwowego Rejestru Zabytków. Zamek w swojej współczesnej postaci utrzymany jest w stylu klasycystyczno-barokowym. Zaprojektowano go na planie pentagonalnym. Najbardziej reprezentacyjna fasada znajduje się od strony wschodniej. Jej zwieńczeniem jest Wieża Królewska. Obecnie zamek pełni przede wszystkim rolę muzeum. Wyposażenie zostało zrekonstruowane, tak by jak najlepiej oddawało jego prawdziwy wygląd sprzed wieków. Poszczególne apartamenty zostały urządzone zgodnie z funkcjami, jakie pełniły w czasie, gdy w zamku zamieszkiwał jeszcze król Stanisław August. W zamku odbywają się liczne uroczystości państwowe, wystawy oraz spotkania kulturalne.