Pałac Kultury i Nauki

Pałac Kultury i Nauki to jeden z elementów górujących w krajobrazie Warszawy. Wielu turystów traktuje go jako punkt orientacyjny – nic dziwnego, to najwyższy budynek w Polsce i czwarty pod względem wysokości budynek w Europie, doskonale widoczny nawet z dużej odległości. Z łatwością można odnaleźć go spośród innych budynków ulokowanych w centrum, liczy sobie bowiem aż 230,68 m. łącznie z iglicą i 167,68m. bez iglicy.

            Pałac Kultury to bez wątpienia także jeden z najbardziej kontrowersyjnych warszawskich budynków. Swego czasu pojawiały się nawet głosy przemawiające za jego wyburzeniem, trudno jednak oczekiwać, że rzeczywiście do niego dojdzie. Jego socrealistyczna estetyka, z domieszką art-deco i polskiego historyzmu zdecydowanie nie wszystkim odpowiada. Niechęć budzą także jego powiązania z ustrojem socjalistycznym i specyficzną przyjaźnią polsko-radziecką, które wielu warszawiaków jeszcze bardzo dobrze pamięta z władnych doświadczeń. Trudno jednak zaprzeczyć, że ten charakterystyczny wieżowiec na dobre zakorzenił się w warszawskim krajobrazie i stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych punktów stolicy.

            Ten niezwykle wysoki budynek został wybudowany w zaledwie trzy lata, co jest dość imponującym osiągnięciem, jeśli weźmiemy pod uwagę materiały i technologie, którymi ówcześnie dysponowano. Budowa ruszyła dokładnie 2 maja 1952 r., a ostatecznie oddano go do użytku w 1955 r. W miejscu, w którym powstał znajdował się punkt przecięcia kilku głównych ulic. Po rozpoczęciu budowy wszystkie zostały skrócone, przebudowane lub zupełnie zlikwidowane. W wyniku tych zmian krajobraz centrum stolicy zmienił się nieodwracalnie.

             Budynek  pałacu zaprojektował Lew Rudniew wraz z zespołem innych radzieckich architektów. Z założenia miał on przypominać drapacze chmur z Chicago lub moskiewskie wieżowce. Jego pierwowzorem był budynek uniwersytetu w Moskwie, zaprojektowany przez tego samego architekta. Kiedy radzieccy architekci przyjechali do Polski, Polacy pokazali im najciekawsze dokonania naszej architektury oraz najsłynniejsze zabytki, odwiedzając między innymi Kraków, Chełm i Zamość. Rosjanie byli pod ogromnym wrażeniem tego, co zobaczyli, dzięki czemu w projekcie pojawiło się również kilka polskich akcentów. Architektom pałacu Kultury bardzo zależało na tym, by gotowy obiekt podobał się naszym rodakom.

            Zgodnie z początkowym zamysłem Lwa Rudnickiego, pałac miał mierzyć 120 m. Polacy uznali jednak, że to za mało i domagali się podwyższenia gmachu. Ostatecznie mierzy on więc blisko 160 m. i to bez iglicy.

            Bardzo dużą rolę w powstaniu pałacu odegrało ZSRR – budynek była darem narodu radzieckiego dla narodu polskiego, powstałym z inicjatywy Józefa Stalina, dlatego początkowo został nazwany  właśnie jego imieniem. Współcześnie wciąż  często określa się go mianem „radzieckiego daru” czy „daru Stalina”.Skrót od pierwszych liter nazwy Pałacu Kultury i Nauki to PKiN, dlatego niejednokrotnie żartobliwie nazywa się go także Pekinem.  W 2010 r. pojawił się pomysł, by ochrzcić go imieniem Roberta Schumana, jednak jak do tej pory nie doszło do jego realizacji. Zresztą nieoficjalne określenia pałacu są tak głęboko zakorzenione w świadomości warszawiaków, że trudno oczekiwać, by zmiana przyniosła jakiekolwiek rzeczywiste rezultaty.

            Budynek ma 42 kondygnacje. Na 30 piętrze, na wysokości 114 m. nad powierzchnią ziemi znajduje się taras widokowy, z którego roztacza się piękny widok na centrum Warszawy. Na pozostałych piętrach znajdują się siedziby wielu instytucji naukowych i kulturalnych, wyższych uczelni, organizacji użyteczności publicznej, a także księgarnie, sklepy, kina i kawiarnie. W pałacu znajduje się także jedna z najsłynniejszych polskich sal widowiskowych, Sala Kongresowa, która jest w stanie pomieścić aż 3000 widzów. Druga, nieco mniejsza Sala Koncertowa przeznaczona jest dla niewielu ponad 500 widzów, należy jednak zaznaczyć, że należy do najlepiej wyposażonych pod względem technologicznym sal koncertowych w całym kraju. Łącznie w pałacu mieści się  ponad trzy tysiące różnych pomieszczeń, zróżnicowanych pod względem funkcji i przeznaczenia. W przeszłości umiejscowiony był tam także Wydział Matematyki UW., zajmując między innymi dwunaste piętro pałacu. W pobliżu wejścia do gmachu umiejscowione są dwie rzeźby : Mikołaja Kopernika oraz Adama Mickiewicza. Na szczycie pałacu umieszczono drugi w Europie pod względem wielkości zegar, składający się z czterech tarczy, z których każda ma średnicę 6 m.

            Okolice Pałacu Kultury są bardzo dobrze skomunikowane. Nawet niezmotoryzowani turyści nie powinni mieć trudności z dotarciem do niego. W pobliżu pałacu znajduje się kilka przystanków komunikacji miejskiej. Do zwiedzania go nie jest nam nawet potrzeby przewodnik.